Column

Het einde van de zelfspot?

Een column door Jean-Pierre Swéron

Het grote volksfeest van carnaval is weer in zicht, vele groeperingen maken zich op om terug het beste van zichzelf te geven. Carnaval is een feest dat zijn wortels heeft tot diep in de Middeleeuwen, welliswaar onder verschillende vormen. Toen ging de jeugd op vastenavond langs de deuren met de rommelpot, een aarden pot overspannen met gedroogde varkensblaas en een stukte riet er in. Al zingen bedelde men om eten. Op de woensdag na vastenavond, assewoensdag, begint voor Rooms-Katholieken de vastenperiode. Tot Pasen mogen zij geen vlees eten en moet men sober leven, met uitzondering van de zondag. De achterliggende gedachte is dat men zich bezint, zuivert en boete doet, voordat men zich wijdt aan de herdenking van het lijden van Jezus met Pasen. Deze traditie is reeds ingevoerd in 602 door Gregorius de Grote. In de negentiende eeuw ontstonden de carnavalsvieringen om na WO II terug tot volle bloei te komen. Voor weinigen heeft het nog de oorspronkelijke katholieke betekenis, viering van vastenavond. Voor de meesten is het de ultieme gelegenheid om ongestraft uit het dagelijkse keurslijf te springen.

Tot voor een aantal jaren kon dit nog. Door de steeds toenemende immigratie en de dominante inbreng van andere culturen worden er meer en meer beperkingen opgelegd aan deze vorm van volksvermaak.
We herinneren ons nog heel duidelijk carnaval 2005 toen enkele groepen de draak durfden te steken met islamitische zelfmoordenaars. Dit leidde onmiddelijk tot protest uit de hoek van de Arabische ambassadeurs en de Moslimexecutieven. Het protest was nog maar eens het bewijs van de bestaande cultuurclash tussen Oost en West. De traditionele achterliggende gedachte van deze happenings gaat terug tot de oudste tijden, met het feesten van de overgang van het donkere koude seizoen, naar de lente. Deze carnavalsvieringen waren en zijn een ontlading van energie, een afschudden van de lasten van het verleden en zijn de verzinnebeelding zelf van de oneerbiedigheid en de zelfspot. Tijdens dit feest wordt letterlijk met iedereen en alles gelachen: de paus, het koningshuis, president Bush, Vlaamse en Waalse politici, en ook met het Vlaams Belang, dat als bokkenrijders werd afgebeeld en als Duitsers met pinhelmen. En dat moet kunnen! Dit jaar 2006 dreigt dit feest in mineur te verlopen als gevolg van de "cartoons-affaire"

Al de heisa zou begonnen zijn als gevolg van het feit dat de profeet Mohammed niet zou mogen afgebeeld worden. Op de site: www.zombietime.com/mohammed_image_archive kan men duidelijk bemerken dat het afbeelden van de profeet wel degelijk kan. Vele van deze tekeningen en schilderijen vinden trouwens hun oorsprong binnen de Islamcultuur zelf. Gaan we nu terug naar toestanden van de achttiende eeuw, na de Franse revolutie, waar dit feest onder druk van de Protestant-Christelijken bijna helemaal verdwenen was? Deze onderdrukking zijn we te boven gekomen. Zullen we nu onze cultuur en eeuwenoud gedachtengoed laten afnemen door volkeren die het moeilijk hebben met de vrijheid van de moderne wereld? Of zullen we nederig het hoofd buigen en ons uitvoerig excuseren? Of nog erger zullen we voor hen een uitzondering maken? Dat zou dan wel een verkeerd signaal zijn en de deur openzetten voor nog meer afdreiging en onderdrukking.

Wij moeten er in Europa in elk geval voor zorgen dat onze manier van leven denken en schrijven niet in het gedrang komt, willen we niet definitief afscheid moeten nemen van het voor ons levensbelangrijke begrip "vrijheid". We zullen zien wat het carnaval in Aalst en Denderleeuw ons te bieden heeft. Hoop doet leven!



Categorie: